Informacja dotycząca plików cookies. Dbając o Twoją wygodę i dla świadczenia przez nas usług na najwyższym poziomie informujemy, że serwis wykorzystuje pliki cookies. Warunki przechowywania i dostępu do plików cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki. Dowiedz się więcej

OK, rozumiem
Rejestracja

Rozliczanie odchyleń przypadających na zużyte materiały

Rozliczanie odchyleń przypadających na zużyte materiały

| Żaneta Solich

Ewidencjonowanie zapasów według stałych cen ewidencyjnych powoduje powstawanie różnic (odchyleń) pomiędzy wartościami materiałów ujętymi w księgach rachunkowych, a ich rzeczywistą wartością wyrażoną w cenach zakupu, nabycia lub wytworzenia. Różnice te w chwili przyjęcia materiałów do magazynu są księgowane na koncie 341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 „Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów”.

W momencie rozchodu zapasów (wydania materiałów do produkcji, do bezpośredniego zużycia lub w przypadku ich sprzedaży) należy doprowadzić wartość wydanych zapasów do rzeczywistej ceny zakupu oraz rozliczyć odchylenia przypadające na wydane do przerobu materiały oraz zaksięgować je w ciężar kosztów.

Odchylenia te rozlicza się na koniec każdego miesiąca za pomocą wskaźnika wyrażonego w procentach:

 

 

WO =

skO x 100 %

spM + Pm

 

WO – wskaźnik odchyleń

skO –  saldo końcowe odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów,

spM – stan początkowy materiałów

Pm – przychód materiałów

 

Saldo debetowe konta 341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 „Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów” oznacza, że ceny magazynowe są zaniżone, a saldo kredytowe, że ceny są zawyżone. Ustalony wskaźnik odchyleń informuje natomiast o ile procent od cen rzeczywistych (cen zakupu) odbiegają ceny magazynowe.

 

Kwotę (narzut) odchyleń przypadającą na rozchód materiałów ustala się według wzoru:

 

NO =

WO x R

100 %

 

 

NO – narzut (kwota) odchyleń

R –  wartość rozchodu (zużycia) materiałów

 

Ustaloną kwotę (narzut) odchyleń księgujemy na koncie 341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" w korespondencji z kontem 401Konto 401 - Zużycie materiałów i energii (Kosztowe) 401 „Zużycie materiałów i energii” oraz jeśli prowadzimy ewidencję także w układzie funkcjonalnym na  koncie 490Konto 490 - Rozliczenie kosztów (Kosztowe) 490 „Rozliczenie kosztów” oraz odpowiednim koncie układu funkcjonalnego (zespół 5 planu kont).

W przypadku sprzedaży materiałów narzut odchyleń księgujemy na koncie 341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" w korespondencji z kontem kosztowym 741Konto 741 - Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu/nabycia (Kosztowe) 741 "Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu".

 

 

Przykład

Salda początkowe wybranych kont przedsiębiorstwa ”Orchidea” wynoszą:
310Konto 310 - Materiały (Aktywne) 310 Materiały                                                                                                 28 000 zł
341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów                                              120 zł
Przedsiębiorstwo prowadzi ewidencję materiałów w stałych cenach ewidencyjnych.

Reklama ∇

Ewidencja i rozliczanie odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów

Opis operacji

Konto

WN

Kwota

Uzasadnienie

MA

Kwota

Uzasadnienie

1. FV - zakupiono materiały od dostawcy A wartość netto   6 250Konto 250 - Należne wpłaty na poczet kapitału (Aktywno-pasywne) 250 + 23% VAT

301Konto 301 - Rozliczenie zakupów materiałów (Aktywno-pasywne) 301 Rozliczenie zakupu materiałów

6 250Konto 250 - Należne wpłaty na poczet kapitału (Aktywno-pasywne) 250

zwiększenie stanu zapasów do rozliczenia

201Konto 201 - Rozrachunki z dostawcami (Pasywne) 201 Rozrachunki z dostawcami

7 688 zł

zwiększenie zobowiązań wobec dostawców

221-2Konto 221-2 - Rozliczenie naliczonego VAT (Aktywne) 221-2 Rozliczenie VAT naliczonego

1 438 zł

podatek VAT

2. PZ - przyjęcie do magazynu materiałów od dostawcy A       6 051 zł

310Konto 310 - Materiały (Aktywne) 310 Materiały

6 051 zł

zwiększenie stanu posiadania

301Konto 301 - Rozliczenie zakupów materiałów (Aktywno-pasywne) 301 Rozliczenie zakupu materiałów

6 051 zł

zmniejszenie stanu zapasów do rozliczenia

3. PK - wyksięgowanie odchyleń przypadających na przyjęte do magazynu materiały od dostawcy A    199 zł

341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów

199 zł

odchylenia debetowe

301Konto 301 - Rozliczenie zakupów materiałów (Aktywno-pasywne) 301 Rozliczenie zakupu materiałów

199 zł

wyksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych

4. PZ - przyjęcie do magazynu materiałów od dostawcy B       4 445 zł

310Konto 310 - Materiały (Aktywne) 310 Materiały

4 445 zł

zwiększenie stanu posiadania

301Konto 301 - Rozliczenie zakupów materiałów (Aktywno-pasywne) 301 Rozliczenie zakupu materiałów

4 445 zł

dostawa niefakturowana

5. FV - zakupiono materiały od dostawcy B wartość netto    4 410 + 23% VAT

301Konto 301 - Rozliczenie zakupów materiałów (Aktywno-pasywne) 301 Rozliczenie zakupu materiałów

4 410 zł

rozliczenie zaksięgowanej wcześniej dostawy materiałów

201Konto 201 - Rozrachunki z dostawcami (Pasywne) 201 Rozrachunki z dostawcami

5 424 zł

zwiększenie zobowiązań wobec dostawców

221-2Konto 221-2 - Rozliczenie naliczonego VAT (Aktywne) 221-2 Rozliczenie VAT naliczonego

1 014 zł

podatek VAT

6. PK - wyksięgowanie odchyleń przypadających na przyjęte do magazynu materiały od dostawcy  B    35 zł

301Konto 301 - Rozliczenie zakupów materiałów (Aktywno-pasywne) 301 Rozliczenie zakupu materiałów

35 zł

wyksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych

341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów

35 zł

odchylenia kredytowe

7. RW - wydanie materiałów do produkcji          9 000 zł

401Konto 401 - Zużycie materiałów i energii (Kosztowe) 401 Zużycie materiałów i energii

9 000 zł

koszty w układzie rodzajowym

310Konto 310 - Materiały (Aktywne) 310 Materiały

9 000 zł

zmniejszenie stanu posiadania

500Konto 500 - Koszty działalności podstawowej (Kosztowe) 500 Koszty działalności podstawowej

9 000 zł

koszty w układzie funkcjonalnym

490Konto 490 - Rozliczenie kosztów (Kosztowe) 490 Rozliczenie kosztów

9 000 zł

 

8. PK - wyksięgowanie odchyleń przypadających na zużyte materiały

401Konto 401 - Zużycie materiałów i energii (Kosztowe) 401 Zużycie materiałów i energii

66 zł

wyksięgowanie odchyleń przypadających na zużyte materiały w koszty układu rodzajowego

341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów

66 zł

Wyksięgowanie odchyleń przypadających na zużyte materiały

500Konto 500 - Koszty działalności podstawowej (Kosztowe) 500 Koszty działalności podstawowej

66 zł

wyksięgowanie odchyleń przypadających na zużyte materiały w koszty układu funkcjonalnego

490Konto 490 - Rozliczenie kosztów (Kosztowe) 490 Rozliczenie kosztów

66 zł

 

9. FV - Sprzedaż odbiorcy C zakupionych wcześniej materiałów       3 499 zł +VAT 23%

200Konto 200 - Rozrachunki z odbiorcami (Aktywne) 200 Rozrachunki z odbiorcami

4 304 zł

zwiększenie należności od odbiorców

740Konto 740 - Przychody netto ze sprzedanych materiałów (Przychodowe) 740 Przychody ze sprzedanych materiałów

3 499 zł

zwiększenie przychodów z tytułu sprzedaży materiałów

221-1Konto 221-1 - Rozliczenie należnego VAT (Pasywne) 221-1 Rozliczenie VAT należnego

805 zł

Podatek VAT

10. WZ - Wydanie sprzedanych materiałów z magazynu        3 499 zł

741Konto 741 - Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu/nabycia (Kosztowe) 741 Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu

3 499 zł

zwiększenie kosztów

310Konto 310 - Materiały (Aktywne) 310 Materiały

3 499 zł

zmniejszenie stanu aktywów

11. PK - Wyksięgowanie odchyleń przypadających na sprzedane materiały

741Konto 741 - Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu/nabycia (Kosztowe) 741 Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu

26 zł

zwiększenie kosztów

341Konto 341 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Aktywno-pasywne) 341 Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów

26 zł

wyksięgowanie odchyleń przypadających na sprzedane materiały

 

 

Obliczenia do operacji 8

Wskaźnik odchyleń od cen ewidencyjnych przypadających na zużyte materiały wynosi:

WO =

(120+199-35) x 100 %        

28 000 + 10 496

 

WO = 0,74%

 

Narzut odchyleń (w zaokrągleniu do pełnych złotych) przypadający na zużyte materiały wynosi:

NO =

0,74% x 9 000

100 %

 

NO = 66 zł

 

Obliczenia do operacji 11

Wskaźnik odchyleń od cen ewidencyjnych przypadających na zużyte materiały wynosi:

WO =

(120+199-35-66) x 100 %                     

28 000 + 1 496              

 

WO = 0,74%

 

Narzut odchyleń (w zaokrągleniu do pełnych złotych) przypadający na zużyte materiały wynosi:

NO =

0,74% x 3 499

100 %

 

NO = 26 zł






Możesz być także zainteresowany

 Rozliczanie kosztów zakupu przypadających na zużyte materiały Rozliczanie kosztów zakupu przypadających na zużyte materiały

16. 09. 2014, Żaneta Solich W artykule wyjaśniam w jaki sposób rozliczać i księgować koszty zakupu przypadające na zużyte materiały. ... Czytaj więcej


 Rozliczenie zakupu materiałów lub towarów Rozliczenie zakupu materiałów lub towarów

30. 06. 2014, Żaneta Solich W artykule omawiam zastosowanie konta Rozliczenie zakupu materiałów.... Czytaj więcej




Do artykułu 'Rozliczanie odchyleń przypadających na zużyte materiały' nawiązują następujące testy:

Rozliczanie odchyleń przypadających na zużyte materiały , 11 przykładów Po rejestracji »Aby wykonać test należy się zarejestrować. Rejestracja upoważnia do darmowego korzystania z testów.

Pytania i komentarze do tego artykułu (9)

  1. [ 1] Pytanie 18.01.2015, 17:16

    Jak już obliczymy NO = 66 zł lub No=26 to skąd wiemy po której stronie to mamy zaksięgować na koncie odchylenia od cen ewidencyjnych??

  1. [ 2] Michalina 10.02.2015, 17:09

    Dążymy do tego aby konto 341 nam się rozliczyło :)

  1. [ 3] Aga 26.03.2015, 11:18

    po ct bo przeciez koszty na "4" zawsze po dt:)

  1. [ 4] Anna 16.04.2015, 12:07

    Jeśli odchylenia są ct to narzut odchyleń księgujemy stornem czy narmalnie?

  1. [ 5] Michał 04.12.2015, 12:37

    Przy obliczeniach (operacja 8), jeśli 120zł jest dodatnie (tak jak odchylenie 199zł), czy to oznacza, że jest to odchylenie debetowe ?

  1. [ 6] jak-księgować.pl 06.12.2015, 11:07

    Odchylenia dodatnie (debetowe) występują, gdy cena nabycia (zakupu) jest większa od ceny ewidencyjnej. Jeśli cena nabycia (zakupu) jest niższa od ceny ewidencyjnej, odchylenia są ujemne (kredytowe)

  1. [ 7] Michał 06.12.2015, 13:15

    Dziękuję, za odpowiedź. Zastanawiam się jednak czy odchylenie 120zł podane w saldzie początkowym, jest debetowe czy kredytowe (nie jest sprecyzowane).

  1. [ 8] jak-księgować.pl 06.12.2015, 17:43

    Panie Michale ma Pan rację w treści zadania nie jest sprecyzowane czy są to odchylenia debetowe czy kredytowe, aczkolwiek autorka zadania mogła przyjąć, że skoro zapisała je jako dodatnie czyli, że jest to odchylenie debetowe. Pozdrawiam i zapraszam do śledzenia, rozwiązywania i komentowania naszych zadań.

  1. [ 9] Olimpia 18.02.2016, 18:34

    Czy w obliczeniach do operacji 11 we WO w mianowniku nie powinna widnieć suma "28'000+10'496" zamiast 1'496 Wtedy cały wskaźnik się zmienia a co za tym idzie również kwota odchyleń

Dodaj komentarz






Ochrona przed spamem. Proszę podać numer czternaście: